สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) (สดร. หรือ NARIT) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (อว.) เผย 4 ตุลาคม 2569 ดาวเสาร์จะโคจรมาอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามดวงอาทิตย์ หรือใกล้โลกที่สุดในรอบปี ปรากฏสว่างเด่นบนท้องฟ้า สังเกตเห็นได้ด้วยตาเปล่าตลอดคืนจนถึงรุ่งเช้า NARIT เตรียมจัดส่องวงแหวนดาวเสาร์ผ่านกล้องโทรทรรศน์ 4 จุดสังเกตการณ์หลัก ณ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร เชียงใหม่ และหอดูดาวภูมิภาค ขอนแก่น นครราชสีมา และสงขลา เข้าร่วมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย พร้อมชวนติดตามชมการถ่ายทอดสดปรากฏการณ์ผ่านทาง เฟซบุ๊ก NARIT
นายศุภฤกษ์ คฤหานนท์ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ เปิดเผยว่า วันที่ 4 ตุลาคม 2569 ดาวเสาร์จะโคจรมาอยู่ตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ (Saturn Opposition) หมายถึง ดวงอาทิตย์ โลก และดาวเสาร์ เรียงกันในแนวเส้นตรง โดยโลกอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์และดาวเสาร์ ส่งผลให้ดาวเสาร์มีระยะใกล้โลกที่สุดในรอบปี ห่างจากโลกประมาณ 1,261 ล้านกิโลเมตร หรือ 8.43 หน่วยดาราศาสตร์ วันดังกล่าวจะเริ่มสังเกตเห็นดาวเสาร์ทางทิศตะวันออก หลังดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ปรากฏสว่างเด่นชัดบนท้องฟ้า ชมได้ตลอดทั้งคืนจนถึงรุ่งเช้า
นายศุภฤกษ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า เนื่องจากวันดังกล่าวเป็นช่วงที่ดาวเสาร์อยู่ในตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ ทำให้เห็นดาวเสาร์อยู่บนท้องฟ้าตลอดทั้งคืน และมีขนาดปรากฏใหญ่ที่สุดเมื่อเทียบกับช่วงเวลาอื่นของปี จึงเหมาะแก่การสังเกตการณ์เป็นอย่างยิ่ง หากสังเกตการณ์ผ่านกล้องโทรทรรศน์จะมองเห็นวงแหวนดาวเสาร์ได้อย่างชัดเจน ทั้งนี้ ระนาบเส้นศูนย์สูตรและระนาบวงแหวนของดาวเสาร์มีมุมเอียงเมื่อเทียบกับระนาบวงโคจรของดาวเสาร์รอบดวงอาทิตย์ ส่งผลให้มุมมองของวงแหวนดาวเสาร์ที่หันเข้าหาโลกเปลี่ยนแปลงไปในแต่ละช่วงเวลา ทำให้ผู้สังเกตบนโลกมองเห็นวงแหวนดาวเสาร์ในลักษณะที่แตกต่างกันออกไป
สำหรับคืนวันอาทิตย์ที่ 4 ตุลาคม 2569 NARIT เตรียมจัดกิจกรรมสังเกตการณ์ “ดาวเสาร์ใกล้โลกที่สุดในรอบปี” และวัตถุท้องฟ้าที่น่าสนใจ ตั้งแต่เวลา 18:00 – 22:00 น. ณ จุดสังเกตการณ์หลัก 4 แห่ง ได้แก่ อุทยานดาราศาสตร์สิรินธร อ. แม่ริม จ. เชียงใหม่ หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ขอนแก่น นครราชสีมา และสงขลา เข้าร่วมฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย หรือชมถ่ายทอดสดได้ทางเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ https://www.facebook.com/NARITpage
หมายเหตุ : หอดูดาวเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบ พระชนมพรรษา ฉะเชิงเทรา อยู่ระหว่างพิจารณาการจัดกิจกรรมตามสถานการณ์น้ำท่วมในพื้นที่